Gedurende het begrotingsjaar kunnen zich ontwikkelingen voordoen die aanleiding geven tot aanpassingen in de begroting. Deze begrotingswijzigingen zorgen ervoor dat de financiële planning aansluit bij actuele inzichten en veranderende omstandigheden. Om deze wijzigingen op een heldere en consistente manier te verwerken, worden ze onderverdeeld naar type wijziging, dekkingsbron, aard van de wijziging en de vraag of er sprake is van beklemde of vrij besteedbare middelen. Deze indeling draagt bij aan transparantie en inzicht in de gevolgen voor de begroting en is terug te vinden onder tabel 1.
Tabel 1. Begrotingswijzigingen
Bedragen in € 1 miljoenGedurende het begrotingsjaar kunnen zich ontwikkelingen voordoen die aanleiding geven tot aanpassingen in de begroting. Deze begrotingswijzigingen zorgen ervoor dat de financiële planning aansluit bij actuele inzichten en veranderende omstandigheden. Om deze wijzigingen op een heldere en consistente manier te verwerken, worden ze onderverdeeld naar type wijziging, dekkingsbron, aard van de wijziging en de vraag of er sprake is van beklemde of vrij besteedbare middelen. Deze indeling draagt bij aan transparantie en inzicht in de gevolgen voor de begroting.
Type Wijzigingen
In de bestuursrapportages onderscheiden we twee typen wijzigingen.
- Wijzigingen binnen het sub-programma
- Wanneer meer middelen nodig zijn wordt aangegeven waaruit de dekking komt;
- Wanneer minder middelen nodig zijn wordt aangegeven waar het geld heen gaat.
- Wijzigingen tussen de sub-programma’s
- Wanneer meer middelen nodig zijn wordt een voorstel voor de dekking gedaan;
- Wanneer minder middelen nodig zijn wordt voorgesteld waar het geld heen gaat.
Dekkingsbronnen voor begrotingswijzigingen
Voor het financieel verwerken van begrotingswijzigingen maken we gebruik van zeven soorten dekkingsbronnen:
- Beschikbare BDU-jaarbijdrage
Dit is de jaarlijkse bijdrage uit de Brede Doeluitkering die we ontvangen van het Rijk. Deze is al verwerkt in de begroting. Bij de bestuursrapportage kan zich mogelijk een wijziging voordoen in de besteding van deze bijdrage of een wijziging in welke subprogramma’s dezelfde besteding plaatsvindt. Hoewel het inzetdoel of de plaats in de begroting dan wijzigt, blijft het totaalbudget op jaarbasis ongewijzigd.
- BDU-saldo
Dit betreft incidentele ruimte binnen het saldo van de Brede Doeluitkering (BDU). Deze middelen zijn tijdelijk beschikbaar en kunnen worden ingezet voor specifieke uitgaven in een bepaald jaar.
- Specifieke uitkering (SPUK)
Dit zijn middelen die door het Rijk worden toegekend voor een specifiek doel of project. De besteding van deze middelen is gebonden aan vooraf vastgestelde voorwaarden en richtlijnen.
- Bijdragen van derden
Dit betreft financiële bijdragen van externe partijen die meefinancieren in projecten of programma’s.
- BDU-indexatie
Jaarlijks ontvangen we een indexatie op de BDU van het Rijk. Deze indexatie wordt gebruikt om delen van de begroting bij te stellen.
- Doorschuif en terugschuif van begrote middelen
Deze dekking ontstaat door het verschuiven van reeds begrote middelen tussen jaren. Bij een doorschuif gaat het om middelen die van een eerder jaar (bijvoorbeeld 2024) naar een later jaar (zoals 2025) worden overgeheveld vanwege uitgestelde uitvoering. Bij een terugschuif vinden uitgaven eerder plaats dan oorspronkelijk gepland, waarbij middelen vanuit latere jaren naar voren worden gehaald.
- Rentebaten
Deze baten ontstaan doordat we rente ontvangen over uitstaande leningen die zijn verstrekt uit eigen middelen en door het aanhouden van middelen via het schatkistbankieren.
Door deze bronnen gericht in te zetten, zorgen we voor een evenwichtige en transparante financiering van de begrotingswijzigingen.
Aard van de wijzigingen
Begrotingswijzigingen kunnen van incidentele of structurele aard zijn.
S. Structurele wijzigingen
Dit zijn aanpassingen met een blijvend of meerjarig effect op de begroting. Ze hebben gevolgen voor toekomstige jaren en vragen om een structurele dekking, bijvoorbeeld uit beschikbare structurele ruimte of via de jaarlijkse BDU-indexatie.
I. Incidentele wijzigingen
Dit zijn wijzigingen die eenmalig of van tijdelijke duur zijn. Ze hebben alleen betrekking op één of enkele jaren.
Beklemd
Beklemde delen van het BDU-saldo zijn bedragen die al voor specifieke doeleinden zijn gereserveerd en niet vrij besteedbaar zijn. Dit kunnen bijvoorbeeld middelen zijn die bestemd zijn voor toekomstige verplichtingen, zoals contractuele afspraken, specifieke projecten of juridische verplichtingen. Het kan ook gaan om toekomstige kosten die al zijn ingepland, zoals investeringen, leningen of subsidies. Een overzicht van de beklemde delen van het BDU-saldo is te vinden in tabel 5.
De nummers en letters in de laatste vier kolommen van tabel 1 en 2 verwijzen naar de onderdelen die hierboven zijn genoemd. Per saldo zijn de lasten € 108,3 miljoen hoger en de baten € 34,1 miljoen (exclusief sluitpost BDU-saldo voorgaande jaren) hoger dan de primitieve begroting.